دشت لوت را هنوز درست نمی‌شناسیم. به‌خصوص از مرکز آن و ویژگی‌های زمین‌شناسی‌اش اطلاع خاصی نداریم. لایه‌های رسوبی‌اش هم دور و دست‌نیافتنی مانده، اما می‌تواند محل فسیل‌های بسیار قدیمی باشد؛ فسیل‌هایی که با بقیه‌ی بازماندگان تاریخی ایران متفاوت‌اند، اما هنوز هیچ‌کس نتوانسته پیدایشان کند. دشت لوت جزء مناطق ناشناخته و عجیب دنیای دیرینه‌شناسان و زمین‌شناسان است و هنوز فاصله‌ی زیادی تا کشف تمام جزئیاتش داریم. «لوت» آن‌قدر دست‌نخورده و بکر مانده که ممکن است یک گردشگر دشتی، به‌سادگی بارها از کنار فسیل جانوران ماقبل تاریخ رد شود.» اینها حرف‌های دکتر «مجید میرزایی عطاآبادی» استادیار دیرینه‌شناسی دانشگاه زنجان و دانش‌آموخته‌ی زمین‌شناسی و فسیل‌شناسی از دانشگاه اصفهان و هلسینکی فنلاند است. او از ویژگی‌های زمین‌شناسی و دیرینه‌شناسی دشت لوت، این منطقه‌ی داغ می‌گوید. از اینکه چرا هنوز هیچ‌کس نتوانسته به طور جدی روی جنبه‌های مختلف آن مطالعه کند. یکی از راه‌هایی که او برای پیشرفت پژوهش‌های علمی درباره‌ی دشت لوت ارائه می‌دهد، افزایش گردشگری دشتی است.

   داستان کَلوت‌ها
نقطه‌ی «گندم‌بریان» در دشت لوت، گرم‌ترین نقطه‌ی زمین است. عکس‌هایی از این منطقه دیده‌ایم و اطلاعاتی مهم از گرمای وحشتناک هوایش داریم. اما به جز این اطلاعات -که در کتاب‌های ساده و پیشرفته‌ی زمین‌شناسی هم می‌توان سراغ‌شان را گرفت- اطلاعات ما از دشت لوت اندک است. دکتر میرزایی دلایل این موضوع را این‌گونه توضیح می‌دهد:‌ «دشت لوت جزء پدیده‌های جوان زمین‌شناسی است و ما بخش‌های مرزی‌اش را بیش از مرکز آن می‌شناسیم. اطلاعات ما درباره‌ی شرق دشت لوت (شامل سیستان و بلوچستان و جنوب خراسان)، بسیار بیشتر از مناطق مرکزی و خارج از دسترس آن است. در شرق، شمال و جنوب نیز وضع به همین منوال است. ما از حاشیه‌های دشت اطلاعاتی در دسترس داریم، اما درباره‌ی اینکه در داخلش چه اتفاقاتی افتاده یا می‌افتد، چیز خاصی نمی‌دانیم.»دکتر میرزایی درباره‌ی اطلاعات‌ ما از بخش‌های در دسترس دشت لوت هم می‌گوید: «دشت لوت از نظر شکل ظاهری زمین‌شناسی، به دو بخش تقسیم می‌شود؛ یکی بخش شن‌زار و دشتی که در قسمت شرقی است و دیگری کلوت که در واقع یک قسمت رسوبی است و در بقیه‌ی جاهای دشت لوت (مثل کلوت «شهداد» در کرمان) می‌توانیم آن را ببینیم. کلوت‌ها بخش‌های رسوبی دشت هستند. آنها به خاطر فرسایش ناشی از باد یا بارندگی، به شکل‌های مختلف و معمولا غول‌پیکری درمی‌آیند که آنها را شبیه جانوران گوناگون می‌بینیم و حتی برایشان اسم انتخاب می‌کنیم. اندازه‌ی این کلوت‌ها ممکن است تا چندصد متر هم برسد. رسوباتی که از میلیون‌ها سال پیش، در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها وجود داشته یا کوه‌هایی که بر اثر فرسایش تغییر شکل پیدا کرده‌اند، باعث ایجاد کلوت‌ها شده‌اند.»

 

منتشر شده در شماره 159 مجله دانستنیها. برای دسترسی به مقاله کامل به لینک زیر رجوع کنید:

links: http://danestaniha.hmg.ir/Contents/%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87?magazineid=2074

 

برای اطلاعات بیشتر در مورد پدیده های کویر لوت:

http://1pezeshk.com/archives/2016/07/dasht-e-loot.html